Phiên bản mới

Thông tin

Chương trình “Nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam thông qua hệ thống xúc tiến thương mại địa phương”

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) là một thành phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, với ước tính tại thời điểm cao nhất vào năm 2012 là khoảng 700.000 doanh nghiệp và đóng góp gần 50% GDP của cả nước. Khối doanh nghiệp này cũng tạo ra số lượng việc làm sử dụng đến 61% lực lượng lao động nước ta. Trong cơ cấu ngành nghề của DNNVV khoảng 43% hoạt động trong lĩnh vực sản xuất chế tạo, 24% trong lĩnh vực thương mại và phân phối, số còn lại hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ và liên quan đến nông nghiệp. Tuy nhiên khoảng 85% trong số DNNVV Việt Nam có số vốn dưới 250.000 đô-la Mỹ và sử dụng 50 nhân công. Đây cũng là khối doanh nghiệp được Nhà nước quan tâm, hỗ trợ phát triển bằng nhiều chính sách ưu đãi và được đối xử bình đẳng với các thành phần khác trong nền kinh tế.

 

Mặc dù đóng vai trò rất quan trọng trong lĩnh vực phát triển kinh tế-xã hội của đất nước nhưng sự tham gia của các DNNVV vào hoạt động kinh tế đối ngoại, nhất là xuất khẩu – động lực quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam trong gần 30 năm qua, thực sự còn rất khiêm tốn nếu đặt trong bối cảnh chúng ta đã hội nhập nhanh và sâu vào nền kinh tế  khu vực và thế giới. Với mức đóng góp theo ước tính khoảng 10% kim ngạch xuất khẩu cả nước từ 52.000 DNNVV trực tiếp tham gia vào xuất khẩu, có thể nói rằng tiềm năng của các DNNVV Việt Nam còn rất nhiều trong lĩnh vực xuất khẩu, kể cả xuất khẩu gián tiếp khi tham gia các chuỗi giá trị ngành hàng xuất khẩu hiện nay mà cụ thể nhất là chính sách khuyến khích phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ với đối tượng mục tiêu chính là các doanh nghiệp SMEs.

 

Từ thực trạng chung trên đây của khối DNNVV và trên cơ sở cách tiếp cận về phát triển xuất khẩu theo hệ thống, trong điều kiện phát triển của các DNNVV cũng như hệ thống xúc tiến thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp (XTTM) tại địa phương còn nhiều hạn chế, Cục Xúc tiến thương mại (XTTM) đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu trong giai đoạn 2010-2012 và đề xuất một chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhiều năm thực hiện tại địa phương với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu cho các DNNVV xuất khẩu tại địa phương kết hợp với xây dựng năng lực bền vững cho hệ thống Trung tâm XTTM và các tổ chức hỗ trợ thương mại địa phương tại các vùng kinh tế trọng điểm dưới sự dẫn dắt của Cục XTTM. Đề xuất đã nhận được sự ủng hộ cao của các Bộ ngành trung ương, chính quyền và cơ quan, tổ chức liên quan tại các vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Trung Bộ và Tây Nam Bộ, và đặc biệt là tài trợ của Chính phủ Thụy Sĩ thông qua Cục kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) để thực hiện chương trình.  Đề xuất này đồng thời là bước tiếp nối và phát triển những kết quả đạt được từ Dự án VIE61/94 “Hỗ trợ XTTM và phát triển xuất khẩu tại Việt Nam” cũng do Cục XTTM thực hiện trong giai đoạn 2004-2010 với sự tài trợ của SECO. (Tham khảo toàn bộ tài liệu của Dự án VIE 61/94 tại đây)

 

Sau quá trình chuẩn bị chu đáo và được sự phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, vào ngày 31 tháng 5 năm 2013 tại Hà Nội, đại diện Chính phủ Việt Nam và Thụy Sĩ đã ký Hiệp định hỗ trợ kỹ thuật bằng vốn ODA của Thụy Sĩ cho Chương trình “Nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu cho DNNVV Việt Nam thông qua hệ thống XTTM địa phương”. Chương trình có tổng kinh phí là 3.890.570 đô-la Mỹ (Thụy Sĩ đóng góp 3.320.000 đô-la Mỹ và Việt Nam đóng góp 570.570 đô-la Mỹ), thực hiện theo phương thức Quốc gia điều hành, do Bộ Công Thương Việt Nam là cơ quan chủ chương trình giao cho Cục XTTM thực hiện trong thời gian 4 năm từ ngày 1 tháng 6/2013 đến ngày 31 tháng 5 năm 2017. Chương trình được chính thức khởi động tại Hà Nội trong tháng 6/2013 và tại địa phương (Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ) trong tháng 7/2013. Cũng trong tháng 7/2013, Cục XTTM đã hoàn tất việc thành lập Ban quản lý Chương trình (PMU) với sự tham gia của các Điều phối viên chương trình cấp vùng đồng thời là lãnh đạo các Trung tâm XTTM đầu mối tại các vùng kinh tế trọng điểm nêu trên.

 

Về kế hoạch hoạt động, Chương trình được triển khai theo hai giai đoạn: (1) Giai đoạn khởi động trong thời gian 15 tháng đầu tiên và (2) Giai đoạn chính từ năm thứ hai đến khi kết thúc Chương trình. Các kết quả chính của Chương trình dự kiến sẽ đạt được bao gồm:

 

1. Nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu của DNNVV địa phương cũng như của các Trung tâm XTTM địa phương, qua đó hỗ trợ các DNNVV chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xúc tiến xuất khẩu.

2. Xây dựng môi trường chính sách và cơ chế hỗ trợ thuận lợi hơn cho các DNNVV trong hoạt động xuất khẩu và XTTM, trong đó đáng chú ý là việc hỗ trợ thực hiện sáng kiến thành lập Hội đồng Xuất khẩu quốc gia.

3. Tiếp tục hỗ trợ nâng cao vai trò dẫn dắt và hỗ trợ của Cục XTTM để đảm bảo các kết quả đạt được ở trên có tính bền vững.

 

Triển khai theo các định hướng trên và xác định giai đoạn khởi động có tính chất đặt nền móng cho các năm sau, Chương trình đã tiến hành báo cáo đánh giá Tiềm năng xuất khẩu quốc gia và các vùng trong ba lĩnh vực là công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ, và hai ngành thủ công mỹ nghệ và thủy sản. Trên cơ sở kết quả đánh giá, Chương trình sẽ  sẽ phối hợp với các địa phương xây dựng các Kế hoạch phát triển xuất khẩu vùng nhằm đề ra kế hoạch hành động cụ thể cho các năm tiếp theo.

 

Đồng thời, Chương trình cũng thực hiện đánh giá năng lực thể chế của hệ thống XTTM địa phương và khối DNNVV tại địa phương để đưa ra khuyến nghị và biện pháp nâng cao năng lực hỗ trợ bền vững cho các Trung tâm XTTM địa phương. Đây được coi là đầu vào rất quan trọng cho kế hoạch hoạt động các năm tiếp theo của Chương trình. Ngoài ra, Chương trình còn hỗ trợ thành lập các Ban tư vấn Chương trình và Mạng lưới XTTM với sự tham gia của các Trung tâm XTTM địa phương, các tổ chức hỗ trợ thương mại, hiệp hội doanh nghiệp và ngành hàng cũng như DNNVV tại các vùng nhằm tăng cường sự phối hợp, gắn kết chặt chẽ giữa các đối tượng hưởng lợi này, qua đó góp phần khẳng định vai trò của các tổ chức và doanh nghiệp địa phương trong triển khai Chương trình. Mạng lưới XTTM vùng do một Trung tâm XTTM được cử làm đầu mối (mạng lưới phía Bắc do Trung tâm XTTM Hải Phòng, miền Trung do Trung tâm XTTM Đà Nẵng và vùng Tây Nam Bộ do Trung tâm XTTM-ĐT Cần Thơ làm đầu mối) và lãnh đạo các Trung tâm này đồng thời đảm nhận vai trò Điều phối viên Chương trình ở các vùng.

 

Mô hình tổ chức của Chương trình với cấu trúc chặt chẽ như vậy đảm bảo chương trình theo sát được nhu cầu thực tế của địa phương và giữ mối liên hệ thường xuyên với các mạng lưới để hỗ trợ kịp thời cho các doanh nghiệp và tổ chức. Chính vì vậy, tại cuộc họp Ban chỉ đạo quốc gia chương trình diễn ra vào tháng 1/2014 vừa qua, các Bộ ngành thành viên Ban chỉ đạo và nhà tài trợ SECO đã đánh giá cao những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu tiên và tin tưởng rằng Chương trình sẽ kết thúc giai đoạn khởi động thành công.

 

Theo dự kiến, giai đoạn chính của Chương trình sẽ bắt đầu vào đầu năm 2015, sau khi Chương trình hoàn thiện bản kế hoạch nhiều năm giai đoạn 2015-2017 và kế hoạch hoạt động năm 2015 và được Ban chỉ đạo quốc gia phê duyệt tại phiên họp thứ hai của năm 2014 vào khoảng tháng 9/2014. Trong giai đoạn này, Chương trình sẽ triển khai đồng bộ nhiều hoạt động hỗ trợ kỹ thuật cụ thể và trực tiếp đến các DNNVV được ưu tiên lựa chọn tại các khu vực cũng như đến các Trung tâm XTTM địa phương là thành viên các Mạng lưới XTTM vùng nêu trên, với sự tham gia của các đơn vị chuyên môn thuộc Cục XTTM,  và các Hiệp hội ngành hàng XK liên quan đến các lĩnh vực được các mạng lưới thống nhất lựa chọn. Các hoạt động trên về cơ bản sẽ hiện thực hóa Kế hoạch phát triển xuất khẩu vùng được xây dựng và phê duyệt trong giai đoạn khởi động, với sự tham vấn của các cơ quan, tổ chức XTTM và hỗ trợ doanh nghiệp tại địa phương cũng như khuyến nghị của chính các DNNVV trong các địa bàn thực hiện Chương trình.

 

Với cách tiếp cận từ dưới lên, bắt đầu từ các doanh nghiệp và tổ chức tại cơ sở, để xây dựng kế hoạch hành động kết hợp với phương thức quản lý theo mô hình Quốc gia điều hành được tổ chức chặt chẽ từ trên xuống, Chương trình chắc chắn sẽ nắm bắt và đáp ứng được yêu cầu cấp thiết và thực tế của các DNNVV và hệ thống XTTM tại địa phương trong việc nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh và xúc tiến xuất khẩu hiện nay, qua đó góp phần thực hiện thành công Chiến lược xuất nhập khẩu quốc gia giai đoạn 2011-2020 và đẩy nhanh tiến trình hội nhập kinh tế của nước ta với khu vực và thế giới.


Để có thêm chi tiết, xin liên hệ :

Ban Quản lý Chương trình

Cục Xúc tiến Thương mại Việt Nam, Bộ Công Thương

Địa chỉ: Tầng 5, 20 Lý Thường Kiệt, Hà Nội, Việt Nam

Điện thoại: (84 4) 39348143/ext: 89

Fax: (84 4) 39344260
 
© 2009 Vietnam Trade Promotion Agency - VIETRADE
 Web site này xem tốt nhất với trình duyệt Firefox